Bal üçün döyüş

Bir neçə gün əvvəl, Ayı Balporsuğu meşədə gəzərkən əvvəllər heç görmədiyi bir yerə rast gəldi. Bu, hər hüceyrəsində bir arı pətəyi olan, dama taxtası kimi bərabər sahə idi. Bir anlıq, Balporsuğu dilini uddu. Görünürdü ki, o, cənnəti kəşf edib. Amma nəsə düz getmirdi...

Çəpərlər. Kiçik hasarlar. Bəlkə, Balporsuğunun təəccübünü anlamırsınız, izah edək. Arılar sədaqətləri ilə tanınırlar. Onlar kiməsə bağlanandan sonra ona uzun müddət sədaqətlə xidmət edərlər. Çəpərlə tam əhatələnmiş pətək arılar üçün böyük bir şərəfdir. Bu, sizin yaxşı niyyətinizi və onların qorunmasına istəklərinizi göstərir. Axı, heç kim hasarı aşmayacaq, amma hasar olmasa, istənilən kəs arılara yaxınlaşa bilər. Arılar bunu anlayır və pətəklərinə tam çəpər çəkənə sadiq xidmət edirlər.

İndi isə Balporsuğuna qayıdaq. O, çəpərləri gördükdə dərhal nə isə səhv olduğunu hiss etdi. Açıq-aşkar bunları insanlar hazırlamışdı. Meşənin ortasında başqa haradan çəpər olardı ki? Rəqibi olduğunu anlayıb, heç nə etməsə nə qədər bal itirəcəyini hesablayaraq, hərəkət etməyə qərar verdi.

Balporsuğu meşədə gizlənib, yerli arıları sahiblənmək istəyən yadellini gözləməyə başladı. Bütün gecəni gözlədi və səhər tezdən səbrı ona bəhrəsini verdi. O, əks tərəfdən səslər eşitdi və taxta daşıyan bir yadellini gördü — bu adam taxtalardan öz məqsədləri üçün istifadə etmək istəyirdi. Amma Balporsuğu hazır idi. O, tez bir hüceyrəyə, artıq üç tərəfdən çəpərlənmiş pətəyə qaçdı və dördüncü çəpəri qoydu, beləliklə o pətəkdəki arıların könlünü fəth edib güvənini qazandı.

İndi ona sadiq olan arılar Balporsuğunun rəqibini əhatəyə aldılar. Balporsuğu başa düşdü ki, rəqibi bir pətəyin arılarından qaçarkən o, bir çəpər daha yerləşdirib başqa bir pətəyi də qazana bilər. Yeni pətəyin arıları da Balporsuğunun rəqibinə hücum etdilər. Üstəlik, müxtəlif pətəklərin arıları bir-biriləri ilə dost olmadıqları üçün əgər Balporsuğu bir taxta qoymaqla eyni zamanda iki pətəyi də tam çəpərləyərsə, yalnız bir pətəyin arıları onun rəqibinə hücum edəcək. Balporsuğu, bu yolla rəqibini çox ləngidə bilməyəcəyini başa düşür və tam çəpərləyə biləcəyi maksimum pətək sayını hesablamaq istəyir.

Sahə n \times m ölçülü bir düzbucaqlıdır. Sahədə bir neçə pətək var, onların bəziləri artıq çəpərlərlə əhatələnib. Çəpərlər hüceyrələrin tərəflərindən keçir. Hüceyrənin hər tərəfi çəpərli və ya çəpərsiz ola bilər.